محمدعلی الهدادی با اشاره به اصول حرفهای مددکاری اجتماعی اظهار داشت: یکی از ارکان اساسی مددکاری اجتماعی، استفاده آگاهانه و هدفمند از منابع اجتماعی است و مددکار باید بتواند ظرفیتهای موجود در جامعه را شناسایی کرده و در راستای حل مسائل مددجویان به کار گیرد.
وی افزود: مددکار اجتماعی برای انجام مؤثر وظایف خود نمیتواند محدود به محیط مرکز مثبت زندگی باشد، بلکه باید با دستگاههای اجرایی، مراکز خدماتی، بیمارستانها، مراکز ترک اعتیاد، مؤسسات خیریه، بانکها، شهرداریها، فرمانداریها، مراکز کاریابی، مدارس و سایر نهادهای مرتبط ارتباط حرفهای و مستمر داشته باشد.
الهدادی با تأکید بر اهمیت شبکهسازی در فعالیت مراکز مثبت زندگی گفت: لازم است هر مددکار بداند در حوزه جغرافیایی محل فعالیت خود چه ظرفیتهایی وجود دارد، با چه افرادی باید ارتباط برقرار کند و برای هر یک از مسائل مددجویان به کدام دستگاه یا نهاد میتواند مراجعه و از چه ظرفیتی استفاده کند.
مدیرکل بهزیستی استان مرکزی ادامه داد: اگر مددکار یک مرکز، فهرست مشخصی از ظرفیتهای اجتماعی، مؤسسات خیریه، مراکز خدماتی و افراد مؤثر در محله و شهرستان خود نداشته باشد، در زمان مواجهه با مسئله مددجو، امکان استفاده سریع و مؤثر از منابع موجود را از دست خواهد داد.
وی با اشاره به نمونههایی از ظرفیتهای قابل استفاده در حوزههای مختلف افزود: ارتباط با مددکاران اجتماعی بیمارستانها، مراکز درمان و ترک اعتیاد، مراکز کاریابی، شهرداریها، فرمانداریها، بانکها، مؤسسات خیریه و بنیادها میتواند در حل بخشی از مشکلات مددجویان مؤثر باشد و این ارتباطات باید از حالت موردی و اتفاقی به یک شبکه ارتباطی حرفهای و مستمر تبدیل شود.
الهدادی با اشاره به برنامههای حمایتی انجامشده در حوزه تأمین لوازم و بستههای مورد نیاز دانشآموزان جامعه هدف اظهار داشت: نمونه چنین ظرفیتهایی نشان میدهد که با پیگیری و برقراری ارتباط مؤثر با خیرین، مؤسسات و مجموعههای حمایتی، میتوان از ظرفیتهای خارج از سازمان برای رفع نیازهای جامعه هدف استفاده کرد.
وی خاطرنشان کرد: مراکز مثبت زندگی باید از ظرفیت سازمان بهزیستی و همچنین ظرفیتهای اجتماعی خارج از سازمان به شکل همافزا استفاده کنند؛ چراکه حل بسیاری از مسائل مددجویان صرفاً از مسیر خدمات مستقیم سازمان امکانپذیر نیست و نیازمند شبکهسازی، تعامل بینبخشی و فعالسازی منابع اجتماعی است.
مدیرکل بهزیستی استان مرکزی تأکید کرد: هدف از این دورههای آموزشی صرفاً انتقال مطالب نظری نیست، بلکه باید به شناسایی نقاط ضعف، اصلاح شیوههای کاری و ارتقای مهارتهای عملی مددکاران منجر شود تا مراکز مثبت زندگی بتوانند با استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای جامعه، خدمات تخصصیتر و اثربخشتری به مددجویان ارائه کنند.
رعایت اصول حرفهای مددکاری اجتماعی، زمینهساز اعتماد و توانمندسازی مراجعان است
الهدادی،در ادامه با تأکید بر اهمیت جایگاه مددکاری اجتماعی در فرآیند خدمترسانی به جامعه هدف، گفت: مددکاری اجتماعی حرفهای مبتنی بر دانش و مهارت تخصصی است که هدف آن ایجاد استقلال و توانمندسازی افراد، گروهها و جوامع و کمک به حل مسائل آنان در مسیر ایفای نقش مؤثر در جامعه است.
وی با اشاره به اینکه مددکاری اجتماعی یک حرفه تخصصی و دانشگاهی است، افزود: مددکاری اجتماعی از روشهای مستقیم و غیرمستقیم و همچنین شیوههای مددکاری فردی، گروهی و جامعهای بهره میگیرد و طرحهایی مانند «سلام محله» و رویکرد اجتماعمحور نیز در چارچوب مددکاری جامعهای قابل تعریف هستند.
الهدادی با تأکید بر ضرورت توجه جدی مددکاران به اصول حرفهای اظهار کرد: بخش قابل توجهی از چالشها و تنشهایی که گاهی میان مراجعان و مجموعههای خدمترسان ایجاد میشود، ناشی از رعایت نکردن اصول حرفهای در فرآیند ارتباط با مراجع است و در این میان، اصل پذیرش از اهمیت ویژهای برخوردار است.
مدیرکل بهزیستی استان مرکزی ادامه داد: مراجع باید در کمال احترام، متانت، خونسردی و بدون توجه به تفاوتهای فردی، اجتماعی، فرهنگی و ظاهری مورد پذیرش قرار گیرد. نحوه برخورد مددکار با فرد، حتی زمانی که امکان پاسخگویی مستقیم به درخواست او وجود ندارد، میتواند در شکلگیری اعتماد یا ایجاد احساس نارضایتی و بیاعتمادی مؤثر باشد.
وی تصریح کرد: حتی اگر مددکار امکان تأمین یک درخواست یا کمک مالی را نداشته باشد، نباید با یک پاسخ کوتاه و ناامیدکننده، مراجع را بدون راهنمایی رها کند؛ بلکه باید ضمن توضیح شرایط، مسیرهای ممکن و زمان یا مرجع مناسب برای پیگیری را به فرد معرفی کند.
الهدادی با اشاره به اصل فردیت در مددکاری اجتماعی گفت: مددکار باید بپذیرد که هیچ دو مراجعی کاملاً شبیه یکدیگر نیستند؛ حتی اگر مشکل ظاهری آنان مشابه باشد. برای مثال، دو فردی که با مسئله طلاق یا مسکن مراجعه میکنند، الزاماً دلایل، شرایط خانوادگی و اجتماعی یکسانی ندارند و بنابراین نمیتوان برای همه افراد یک نسخه واحد در نظر گرفت.
وی خاطرنشان کرد: شناخت دقیق شرایط هر مراجع، مطالعه پرونده، گوش دادن فعال، حفظ کرامت انسانی و توجه به تفاوتهای فردی از الزامات کار حرفهای مددکار اجتماعی است و رعایت این اصول میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش اثربخشی خدمات بهزیستی داشته باشد.
الهدادی همچنین بر ضرورت ارتقای مستمر دانش و مهارتهای تخصصی مددکاران تأکید کرد و گفت: مددکاران اجتماعی باید همواره از منابع علمی، کتابها، جزوات آموزشی و ظرفیتهای موجود در فضای مجازی و سایتهای معتبر استفاده کنند تا دانش حرفهای خود را بهروز نگه دارند.
وی افزود: حتی افرادی که سالهاست در حوزه مددکاری فعالیت میکنند، نباید از مطالعه و یادگیری فاصله بگیرند. خود من نیز با وجود سالها سابقه و تحصیل در این حوزه، همچنان مطالعه میکنم و تلاش دارم در موضوعات اجتماعی و مسائل روز، اطلاعات خود را بهروز نگه دارم.
مدیرکل بهزیستی استان مرکزی تصریح کرد: نمیتوان با اطلاعات و نگاههای مربوط به ۳۰ یا ۴۰ سال گذشته با مسائل اجتماعی امروز مواجه شد؛ چراکه نوع آسیبهای اجتماعی و شرایط مراجعان در طول زمان تغییر کرده است.
الهدادی با اشاره به تغییر ماهیت مشکلات و درخواستهای مراجعان بهزیستی اظهار کرد: در گذشته بخش قابل توجهی از مراجعان با مسائلی مانند فوت سرپرست خانوار یا ازکارافتادگی مواجه بودند، اما امروز با طیف گستردهتری از مسائل اجتماعی و اقتصادی روبهرو هستیم و مشکلات معیشتی و مالی نیز سهم قابل توجهی در مراجعه افراد به مراکز بهزیستی دارد.
وی ادامه داد: در کنار مشکلات اقتصادی، مددکاران با مراجعانی مواجه هستند که ممکن است همزمان با مسائل و آسیبهایی مانند اعتیاد، طلاق، طلاق عاطفی، آسیبهای خانوادگی و قرار گرفتن در معرض آسیبهای اجتماعی مواجه باشند. بنابراین برنامهریزی برای این افراد نیازمند شناخت دقیق شرایط، بررسی توانمندیها، استفاده از منابع موجود و توجه به ویژگیهای منحصر به فرد هر مراجع است.
مدیرکل بهزیستی استان مرکزی خاطرنشان کرد: یکی از الزامات کار حرفهای مددکار اجتماعی، خودآگاهی، آگاهی و اشراف به مسائل و آسیبهای اجتماعی و شناخت دستاوردهای علمی و روشهای نوین مددکاری است. هرچه دانش و شناخت مددکار از شرایط روز جامعه بیشتر باشد، میتواند در مواجهه با مشکلات مراجعان و مسائل موجود در مراکز و شهرستانها، خدمات تخصصیتر و اثربخشتری ارائه کند
نظر شما